Rehber
Gaz ve geğirtme
Bebekler beslenirken hava yutuyor. Sindirim sistemi henüz yeni çalışmaya başladığı için bu hava kimi zaman rahatsızlık veriyor. Gaz bir hastalık değil, bebekliğin sıradan bir parçası — ama gece yarısı sıradan hissettirmiyor.
Agubu'daki emzirme ve biberon kaydı, ağlama başladığında son beslenmenin üzerinden ne kadar geçtiğini elinde tutar.
Bu sayfada
Hava nereden giriyor
Birkaç yoldan:
- Beslenme sırasında. Kavrama gevşekse, biberon deliği çok hızlı akıtıyorsa veya süt akışı çok güçlüyse bebek sütle birlikte hava alıyor.
- Ağlarken. Uzun süre ağlayan bir bebek çok hava yutuyor. Bu yüzden sıra çoğu zaman tersine dönüyor: gaz ağlatmıyor, ağlama gaz yapıyor.
- Sindirimin kendisinden. Bağırsaklarda normal olarak gaz oluşuyor; bebeklerde bunu boşaltmak henüz kolay değil.
Belirtiler ve onlara benzeyenler
Gaz rahatsızlığı genelde şöyle görünüyor:
- Bacakları karna doğru çekme, sonra sertçe uzatma
- Yüzü kızarma, kasılma, ıkınır gibi ses çıkarma
- Beslenme sırasında memeden veya biberondan ayrılıp huzursuzlanma
- Gaz çıktıktan sonra gözle görülür rahatlama
Son madde önemli: rahatlama oluyorsa neden muhtemelen gazdı. Rahatlama olmuyorsa başka bir şeye bakmak gerekiyor. Açlık, yorgunluk ve aşırı uyarım hepsi buna benzer görünebiliyor.
Geğirtme pozisyonları
Üç klasik pozisyon var; hepsinde bebeğin başı ve boynu destekleniyor:
- Omuzda. Bebeği dik tutup göğsünü omzuna yaslamak. Sırtına yukarı doğru yumuşak hareketlerle vurmak veya ovmak.
- Kucakta oturur. Bebeği bacağının üstüne dik oturtup çenesini ve göğsünü avucunla desteklemek, gövdesini hafifçe öne eğmek.
- Kucakta yüzükoyun. Bebeği bacağının üstüne karnı aşağı bakacak şekilde yatırmak, başını gövdesinden yüksekte tutmak.
Sert vurmak gerekmiyor; yumuşak ve düzenli olan işe yarıyor.
Her bebeğin her beslenmede geğirmesi de gerekmiyor. Birkaç dakika denedikten sonra bir şey çıkmıyorsa bırakabilirsin — özellikle anne sütü alan bebeklerde bu sık görülüyor.
Burada dürüst bir not: geğirtmenin ağlamayı azalttığına dair kanıt aslında zayıf. Küçük bir randomize çalışma, geğirtmenin ağlamayı azaltmadığını, buna karşılık ağızdan süt gelme sıklığını artırdığını bulmuştu. Yani geğirtme yararlı bir alışkanlık olabilir, ama atlanınca bir şey bozulmuyor.
Beslenme sonrası rutin
Zorunlu değil ama işleri kolaylaştırıyor:
- Beslenmeyi bölüp arada bir kez geğirtmeyi denemek, sonuna bırakmaktan iyi olabiliyor
- Beslenmeden sonra 10-20 dakika bebeği dik tutmak
- Biberonu, emzik sütle dolu kalacak şekilde eğik tutmak
- Bebek çok aç olup hızlı emmeye başlamadan önce beslemek — açlık işaretlerini erken yakalamak burada da işe yarıyor
- Uyanıkken ve gözetim altında karın üstü zaman vermek
Karnı rahatlatmak
Bebek uyanık ve sakinken denenebilecek yumuşak yöntemler:
- Bacakları sırayla karna çekip bırakmak, bisiklet çevirir gibi
- Karnı saat yönünde, çok hafif bir baskıyla ovmak
- Karın üstü kısa süreli pozisyon
- Ilık bir banyo
Hiçbiri zorlanarak yapılmamalı. Bebek gerilirse ya da ağlarsa bırak.
Ne zaman doktora başvurmalısın
- Kusma güçlü, fışkırır tarzda veya yeşil renkteyse
- Dışkıda kan varsa veya dışkı belirgin şekilde değiştiyse
- Karın gergin, sert ve dokunmakla ağrılı görünüyorsa
- Bebek kilo almıyorsa veya beslenmeyi reddediyorsa
- Ateş veya belirgin halsizlik varsa
- Huzursuzluk beslenmelerden bağımsız olarak sürüyorsa
Acil bir durumda 112'yi ara.
Kaynaklar
Bu yazı aşağıdaki kaynakların genel rehberliğine dayanıyor. Hiçbir metinden alıntı içermiyor.
- Amerikan Pediatri Akademisi (AAP) — bebek beslenmesi ve geğirtme rehberliği
- NHS (Birleşik Krallık) — bebeklerde gaz, kusma ve beslenme bilgilendirmesi
- Child: Care, Health and Development dergisinde yayımlanan geğirtme randomize çalışması (2015)
- T.C. Sağlık Bakanlığı — bebek beslenmesi rehberliği
Bu yazı genel bilgidir, tıbbi tavsiye değildir. Bebeğinin özel bir sağlık durumu varsa hekiminin verdiği talimatlar geçerlidir.
